Koningen

Hoe werden de koningen begraven?

Wie was de laatste koning?

 

 

 


Wie was de eerste koning van Copán?

Yax K'uk Mo'

De eerste koning of heerser van Copán werd niet geboren in Copán, maar in de Tikál. In die tijd was Tikál een grote Maya stad, gelegen in wat nu de Petén regio is in Guatamala. De naam van de eerste heerser was Yax K'uk Mo', wat betekent: Eerste Quetzal Papagaai. De quetzal en papagaai waren speciale vogels voor de Mayas, daarom was het een grote eer om zo genoemd te worden. Yax K'uk Mo' kwam waarschijnlijk naar Copán rond het jaar 426. Het dorp Copán was toen nog niet zo groot en Yax K'uk Mo' nam het over zonder problemen. Vanaf dat moment was hij de heerser van Copán en had hij alle macht.

Toen Yax K'uk Mo' stierf, nam zijn zoon Popol Hol de troon over en gaf vervolgens de heerschappij weer over aan zijn zoon toen hij stierf. Zo hadden alle heersers Yax K'uk Mo' als hun voorouder. Beetje bij beetje werd het Kleine dorp Copán een grote Stad met een populatie van meer dan 25.000 mensen.
Deksels van wierookhouders die de koningen van Copán voorstellen
 

 

 

 

 

 

 

 

Hoe werd de koning gekroond?

Bloedoffer
Als een koning stierf, nam de oudste zoon de troon over en de leeftijd maakte hierbij niet uit. Hierdoor kwam het weleens voor dat een nieuwe koning nog heel jong was, een kind nog! Het leven van de nieuwe, jonge heerser was nooit gemakkelijk. Hij moest belangrijke beslissingen nemen en ook een dapper strijder zijn. Hij nam deel in vele religieuze ceremonies en op de leeftijd van 5 of 6 jaar, offerde de jongen al zijn bloed!
Door de oude Maya muurschilderingen en aardewerk weten we dat de kroning een heel belangrijke ceremonie was. De toekomstige heerser zat op een kussen, bedekt met de pels van een jaguar en de priesters zetten hem een hoofdtooi op, die versierd was met jade en zeeschelpen. De nieuwe heerser ontving ook een staf, een symbool voor zijn macht.
De oude Mayas wisten wel hoe ze een goed feest moesten geven! Muzikanten speelden op hun trommels, fluiten, zeeschelpen en ratels, terwijl de gasten dansten en de dichters hun nieuwste gedichten opdroegen. Helaas zijn er niet veel gedichten en liederen bewaard gebleven, maar door de beelden die zijn gevonden op de muren en via de muziek die de Maya s van tegenwoordig maken, kunnen we ons inbeelden hoe de feesten vroeger geweest moeten zijn..
Hte hof van een Maya koning

 

 

 

 

 

 

Hoe werden de koningen begraven?


Normaal werden de mensen begraven rondom hun huis, maar de heerser was zo belangrijk dat hij een speciale begravenis verdiende. De Maya's bereidden een tombe voor hem binnenin een van de tempels, waarin ze het lichaam van de heerser plaatsten. In zijn mond plaatsten ze graankorrels, zodat de koning iets kon eten op weg naar de onderwereld.
De tombe van een koning
 
Een keramieke vaas
Ze lieten ook stukjes jade bij hem achter, voor het geval hij iets moest offeren aan de goden van de onderwereld. Ook legden ze prachtige en belangrijke geschenken bij hem neer: keramiek met daarin wierook en eten, zeeschelpen, dierenhuiden, en sieraden. Alles even mooi en waardevol zodat de dode heerser zijn reis kan vervolgen in rijkdom en weelde.
 

 

 

 

 

 

 

 

Hoe kleedden de koningen zich?

Maya koning
Dankzij de muurschilderingen, beeldhouwsels en andere overblijfselen van de oude Maya's weten we behoorlijk wat over hoe de koningen zich kleedden. En dat was heel anders dan hoe wij ons tegenwoordig kleden! De koningen droegen geen broeken maar een lendendoek: een nauw, lang kledingstuk dat om de heupen en tussen de benen werd gedraaid. Het lijkt een beetje op een luier van een baby. De doeken werden versierd met parels en veren en er werden figuren op geborduurd.
Voor ceremoniën wikkelden ze hun hoofden in lange repen stof en versierden ze deze tulband of hoofdtooi met quetzalveren en zeeschelpen. Soms werd hun lange haar ingevlochten en ze hielden ervan om het te versieren met sieraden van jade. Ze droegen ringen in hun neuzen en lippen en ook hadden ze oorringen. Hun polsen, knieen en enkels werden versierd met armbanden en enkelbanden en rond hun middel droegen ze leren riemen die soms versierde platen van jade aan de voorkant hadden. Vaak hingen ze menselijke schedels aan hun riemen! Voor sommige eventen beschilderden ze hun lichaam.
Omdat de Maya's alleen de belangrijke mensen afbeelden in hun schilderingen en standbeelden, weten we niet veel over hoe de gewone Maya's zich kleden. Maar sommige aanwijzingen geven aan dat ook zij lendedoeken droegen, alleen niet zo mooi versierd als die van de vorsten. Ze droegen capes over hun schouders, maar ook deze waren simpeler dan die van de belangrijke mensen. Als schoenen droegen de Maya' s sandalen. Over het algemeen kunnen we zeggen dat hoe belangrijker de persoon was, hoe meer versierd de kleding was. Vrouwen droegen een 'huipil' (spreek je uit: 'wie-piel'), een simple katoenen jurk die bij sommige gebeurtenissen geborduurd was rondom de nek. In Guatamala en Mexico kleden vele vrouwen zich nog steeds zo. De symbolen die ze in de huipils borduren vertellen waar de vrouwen vandaan komen, van welke familie ze zijn en nog veel meer!
Sandaal van een edelmanSimpele sandaal

 

 

 

 

 

 

 

 

Wie was 18 Konijn?

Stela van 18 Rabbit
18 Rabbit, of Waxaklajuun Ub'Aah K'awiil (zijn naam in Maya) was een van de belangrijkste koningen van Copán. Hij werd gekroond in het jaar 695 gedurende een glorieuze periode van het koninkrijk. Het was de gewoonte om de oudste zoon te kronen, maar in dit geval braken ze met de traditie. 18 Rabbit was een jongere zoon. Hij was intelligent, nieuwsgierig en had al naar veel verschillende plekken in de Maya wereld gereisd. Hij hield van kunst en was degene die vele stelae liet bouwen. In elk van deze beelden wordt een god uitgebeeld. De koning deed dit om te benadrukken dat ook hij goddelijk was. Er is een prachtig standbeeld van 18 Rabbit met nog steeds intacte afbeeldingen aan beide kanten van het de stela. Aan de oost kant (waar de zon opkomt, een symbool van een nieuwe dag en het leven), zien we een jonge heerser. Aan de andere kant kijkt 18 Rabbit naar het westen (waar de zon onder gaat aan het eind van de dag en wat ook het einde van het leven betekent). Daar wordt hij afgebeeld als een oude man met een baard.
18 Rabbit bouwde ook het speelveld in Copán, dat is degene die we vandaag de dag nog steeds kunnen bewonderen. Maar een aantal maanden nadat de constructie af was, werd 18 Rabbit gevangen genomen door strijders van Quiriguá, een Maya stad in de buurt van wat tegenwoordige de grens tussen Guatamala en Honduras. In het jaar 738, nadat hij koning was geweest voor 43 jaar, stierf 18 rabbit toen de heerser van Quiriguá zijn hoofd afhakte.
De stela met de twee gezichten van 18 Konijn
 

 

 

 

 

 

 

 

Wie zijn de figuren op het Altaar Q?


Altaar Q
Altaar Q is één van de meest bekende altaren van de archeologische site in Copán. Het is een grote kubusgevormde steen die de Maya's gebruikten om dieren te offeren aan de goden. Aan elke kant, hebben ze inscripties ingegraveerd. Aan iedere zijde zijn vier figuren afgebeeld. Vroeger dachten de archeologen dat dit de sterrenkundigen waren, maar nu weten we dat het de eerste zestien koningen van Copán zijn. Aan de voorkant zien we de stichter van het rijk, Yax K'uk Mo', hij geeft de scepter van het gezag ( een uitvoerig versierde staf of stok) over aan Yax Pasah, de één na laatste koning van Copán die dit altaar liet bouwen.

De heerser Yax Pasah had vele problemen gedurende zijn heerserij, onder andere honger en ziektes. Ook keerden sommige hoogaanziende mensen zich tegen hem en zij wilden een deel de politieke macht en voorspoed van de koning. Om de mensen te laten zien dat hij goddelijk was en degene was die recht had op alle macht, beval hij dat dit altaar gebouwd zou worden waar afgebeeld werd dat hij de macht direct van de stichter van het rijk Copán krijgt.

Yax K'uk Mo' & Yax Pasah

 

 

 

 

 

 

 

Wie was de laatste koning van Copán?

De laatste koning van Copán heette Ukit Took en hij besteeg de troon in het jaar 822, in een tijd, zoals we al zagen, dat er vele problemen in Copán waren. Ukit Took wilde de mensen zijn macht laten zien door Yax Pasah na te doen. Hij beveal de bouw van een altaar dat net zo beroemd zou moeten worden als het Altaar Q. Maar zijn problemen verergerden en het is hem nooit gelukt om het altaar af te krijgen. Er is maar één van de vier zijden af. We weten niet of Ukit Took stierf in Copán of dat hij is gevlucht, maar wat we wel weten is dat toen zijn regering eindigde, ook de hoogtijd van Copán voorbij was.
Yax K'uk Mo' & Ukit Took

 

 

 

 

 

 

 

 

Wist je dat...

Een schele zonnegod
Mensen met een fysieke vervorming (zoals schele ogen, kreupel, dwergen, of gebochelde mensen, enz.) werden gezien als goddelijk en werden gerespecteerd. De Maya's geloofden dat hun lichamen als huizen waren voor de goden.
De Maya heersers werden niet ‘"Jan" of "Willem" geoemd. Hun namen hadden altijd iets met de goden en de natuur te maken, zoals: Gerookte Aap, 18 Konijn (je ziet de hieroglyf met zijn naam aan de rechterkant), Gerookte Slak, Eerste Quetzal Papagaai, en Maan Jaguar. Een uitzondering was de tweede heerser, Popol Hol, wat "Mat Hoofd" betekent.
18 Konijn
LendedoekenLoincloth
De kledingkast van de oude Maya's was heel anders dan die van ons. Tegenwoordig zien we nooit een volwassen man iets dragen dat lijkt op een luier! Maar voor de Maya's was dit heel gewoon. Wat niet gewoon was, was je navel laten zien, dat werd gezien als onbehoorlijk!