Archeologie

Zijn alle vondsten schatten?

Waarom is Copán een toeristenbestemming?

 

 

 


Wat is archeologie?

Een archeoloog aan het werk

Archeologie is de studie over hoe mensen vroeger leefden. Mensen die archeologie studeren heten archeologen en zij zijn geïnteresseerd in mensen uit het verleden: hoe ze hun huizen bouwden, hun kunst, hun godsdienst, voedsel enz. Ze willen niet alleen weten hoe de heersers en hun families leefden, maar ook wat de gewone mensen aten of hoe de vrouwen gekleed waren. Archeologen leren over het verleden door overblijfselen van gebouwen te bestuderen en de voorwerpen die ze daarin vinden. Dit zijn allemaal overblijfselen van vroegere culturen. Het kunnen stukken keramiek zijn, botten, gebouwen, muurschilderingen, gereedschap of welk ander soort object dan ook. De archeologen leren het meeste van deze voorwerpen als ze ze vinden op precies dezelfde plek vinden waar ze achter gelaten waren. Als je bijvoorbeeld een stuk aardewerk vindt in wat ooit een keuken was, dan is het logisch om de conclusie te trekken dat het aardewerk waarschijnlijk van een pan komt waarin gekookt werd. Maar een stuk aardewerk zonder informatie over waar het gevonden is, kan van alles zijn!

Om de mensen uit het verleden te bestuderen, moet je je bedenken dat ze, ondanks de verschillen, erg op ons lijken.
Ze aten, sliepen, werden verliefd, ze hielden van lachen en dansen en ze moesten ook gebuik maken van het toilet, net als wij!
Een stela in Copan in de 19de eeuw
 

 

 

 

 

 

 

Hoe onderzoek je een archeologische plek?

Archeologe aan het schoonmaken
Allereerst selecteren de archeologen een site waar ze verwachten interessante overblijfselen te vinden. Soms worden deze plekken geselecteerd omdat er allerlei verhalen over rondgaan, andere keren vinden boeren interessante voorwerpen op hun land. De volgende stap is het meten van de plek en het maken van een gedetailleerde kaart. Nadat de plek zorgvuldig schoongemaakt is, beginnen de archeologen met opgraven. Ze graven voorzichting om te zien wat onder de eerste lagen van modder en vuil ligt. Als een archeoloog iets vindt, word het object of kunstvoorwerp schoongemaakt, gelabeld en weggezet nadat de precieze plek waar het is gevonden op de kaart is aangegeven.
De gevonden voorwerpen worden gewoonlijk opgeborgen in een labaratorium of een onderzoekscentrum waar ze worden gemeten, gefotografeerd, getekend en dan netjes gearchiveerd. Soms worden er chemische tests gedaan om te zien hoe oud ze zijn. Als het voorwerp een bot is, word er getest of het van een mens of een dier is. Als alle vondsten netjes zijn opgeborgen en alle opgravingen zijn gedaan en de archeologen zoveel mogelijk informatie hebben verkregen via het onderzoek, beginnen ze met het schrijven van hun theoriën over hoe de mensen in het verleden leefden!
Topograaf

 

 

 

 

 

 

Zijn alle vondsten schatten?

De meeste kunstvoorwerpen die worden gevonden zijn geen schatten. Het is mogelijk dat tijdens een opgraving duizenden kleine stukjes aardewerk worden gevonden, maar nooit een hele beker. Misschien worden er honderden stukjes bot gevonden die niet interessant genoeg zijnom ze te laten zien in een museum. Dat betekent echter niet dat ze niet belangrijk zijn! Bijvoorbeeld het feit dat er botten van kalkoen zijn gevonden op een Maya site betekend waarschijnlijk dat Maya's kalkoen aten. En dat er nooit kippenbotten zijn gevonden, betekent dat de Maya's nooit een gebraden kippetje hebben gegeten!
Gevonden Maya voorwerpen
 
Botten
Al deze informatie is heel belangrijk, maar niet interessant genoeg om tentoon te stellen in een museum. Wie is nou geïnteresseerd in het zien van duizenden stukjes bot van een kalkoen? In het museum en in de boeken over de Maya's zien we maar een klein deel van alles dat er is gevonden. Maar onthoud dit: ook al is een voorwerp niet zo spectaculair, dat betekend niet dat het ons geen belangrijke informatie kan geven over hoe de Mayas leefden.
 

 

 

 

 

 

 

 

Is de archeologie een avontuurlijk beroep?

Indiana Jones
Elke archeoloog zal je waarschijnlijk vertellen dat hij of zij de beste baan in de wereld heeft! En zeker weten dat het heel spannend is om de mysteriën van de oude Maya's en andere culturen te ontrafelen. Om door tunnels te kruipen, om een koninklijke tombe te vinden en om Maya hierogliëfen te ontcijferen… Soms is het werk gevaarlijk en zijn komt de archeooloog in aanraking met harige spinnen en giftige slangen. En hoe geweldig en mooi is het niet om een speciaal object of gebouw te ontdekken dat een heel nieuw licht schijnt over wat we al wisten van de Mayas...
Maar niet elke archeoloog is op zoek naar een belangrijke tempel of de tombe van een koning. Vaak is het werk van een archeoloog heel saai en zit hj of zij duizenden stukjes aardewerk op te graven in de brandende zon of in de stromende regen. Of wat dacht je van het tekenen van honderden stukjes bot in het labaratorium? Maar elke archeoloog zal je vertellen dat het het waard is om meer te leren over het verleden!
Archeoloog aan het werk

 

 

 

 

 

 

 

Hoe kan afval belangrijk zijn?

Archeologen zijn heel blij als ze een plek vinden waar mensen van vroeger hun vuilnis gooiden, want hier kunnen ze een hoop informatie uit halen. Bedenk maar eens wat een archeoloog uit de toekomst te weten kan komen over ons leven als hij onze vuilnisbak onder de loep neemt!. Hij weet precies wat we graag eten: chips, soda, snoep en ook dat we niet altijd de vuilnisbak gebruiken voor ons afval!

Ons afval waar het NIET hoort!
Een gebroken stuk keramiek: belangrijk afval van de Maya's!
Een stukje aardewerk
Bedenk nu eens wat de Mayas allemaal weggooiden: overblijfselen van hun avondeten, oud speelgoed, gebroken aardewerk, sandalen die niet langer in de mode waren, een gebroken ketting of een lendedoek. Niet al dit afval is bewaard gebleven. Van het eten bijvoorbeeld zijn alleen de botten over. Alles dat gemaakt is van hout, papier of textiel is waarschijnlijk weggerot zonder een spoor achter te laten. Maar steen, aardewerk en sommige stukken leer zijn soms bewaard gebleven en dat zijn nu stukjes van een puzzel over het leven van de Maya's.

 

 

 

 

 

 

 

Hoe begon de archeologie in Copán?


Sylvanus Morley
Het eerste archeologisch onderzoek in Copán was in het jaar 1834. Sinds dat moment hebben honderden specialisten de plek onderzocht. Elke keer als er weer iets nieuws wordt gevonden, weten de archeologen meer over het verleden. De eerste archeologen maakten veel fouten. Ze geloofden bijvoorbeeld dat de figuren op het Altaar Q beroemde sterrenkijkers voorstelden, maar nu weten we dat het de eerste zestien koningen van Copán zijn. Het is niet dat de eerste archeologen niet slim waren, ze hadden gewoon niet al de informatie die wij nu hebben en ook hadden ze al die mooie apparaten die tegenwoordig voor de archeologie worden gebruikt toen nog niet.

Toen de eerste archeologen naar Copán kwamen, waren ze onder de indruk van de hiërogliefen die ze vonden, maar ze hadden geen idee dat het een manier van schrijven was. Ze dachten dat de hiërogliefen alleen maar versiering waren. Tegenwoordig kunnen de archeologen zo'n 85% van de hiërogliefen ontcijferen en dat is enorm belangrijk, want deze hiërogliefen geven ons een heleboel informatie, zoals datums en namen van de heersers.
Vanwege alle nieuwe ontdekkingen denken we nu heel anders over de Maya's dan zo'n honderd jaar geleden. Maar de archeologen weten nog steeds niet alles. Het is heel goed mogelijk dat een nieuwe ontdekking morgen alle theoriën van vandaag weer kan veranderen!

Sylvanus Morley en zijn team

 

 

 

 

 

 

 

Waarom is Copán een toeristenbestemming?

Sinds de ruïnes van Copán zijn ontdekt, heeft de plek altijd mensen aangetrokken. De eerste ontdekkingsreizigers kwamen naar de jungle om te zoeken naar mysterieuze gebouwen en beelden. Vervolgens kwamen geleerden om een blik te werpen op de monumenten en kunstvoorwerpen. Toen Copán begon te groeien en de wegen beter werden kwamen er meer mensen om met hun eigen ogen de sporen van de Maya's te zien.
Vandaag de dag komen er honderdduizenden bezoekers van over de hele wereld om het mooie archeologische park te bezoeken. Het is een prachtige plek waar je over de Maya cultuur kunt leren of alleen al kan genieten van de omgeving. Natuurlijk blijven de archeologen werken op de site, maar meer dan alles is het een belangrijke toeristische plek geworden.
Vroeger reisden mensen te paard en moesten ze kreken en rivieren oversteken. Ze brachten de nacht door in het dorp Copán Ruinas bij lokale boeren die hun eten met hen deelden. Tegenwoordig arriveren bezoekers met de bus of met de auto en verblijven ze in een van de vele hotels in het dorp. Ze eten in restaurants en kopen souvenirs op de markt of in winkels. Copán Ruinas is heel erg veranderd in de afgelopen jaren vanwege het erfgoed van de Maya's. Als de Maya's er niet geweest waren dan waren al deze mensen nooit gekomen!

Hoofd van de reus die het universum op zijn schouders droeg

 

 

 

 

 

 

 

Wist je dat...

Tatiana Proskouriakoff
Tatiana Proskouriakoff was een beroemde Russische kunsthistoricus die zo´n 50 jaar geleden werkte op verschillende Maya sites. Ze was niet alleen een heel enthousiaste historicus en archaeologe maar ook een geweldige kunstenaar. Haar schilderijen van hoe zij dacht dat de Maya wereld eruit zag in het verleden, zijn nog steeds heel beroemd.
De eerste archeologen die de Maya site in Copán Ruinas bekend maakten in de wereld, waren John Lloyd Stephens en de kunstenaar Frederic Catherwood, die Copán bezochten in 1839. Dankzij het boek ' Incidents of Travel in Central America, Chiapas and Yucatan`, leerden veel mensen de Maya cultuur kennen in een tijd dat er maar heel weinig over bekend was en aan archeologische sites weinig waarde werd gehecht. John Lloyd Stephens kocht de site in Copán voor maar 50 dollar!!!
Schilderij van Catherwood
De kerk in Copán Ruinas
In 1576 beschreef de Spanjaard Diego García de Palacio de Maya ruïnes in een brief aan de koning van Spanje, Philip II. Hij noemde de naam Copán, zoals het dorpje in de buurt heette. Toen dit dorp begon te groeien noemden de inwoners het San José el Obrero, maar toen de Maya ruïnes bekender werden, werd het dorp bekend als Copán Ruinas, en zo heet het nog steeds, zowel het dorp als de gemeente.