De Mayas's vandaag

De Maya's in Guatemala

Hoe leven de Maya's vandaag de dag?

 

 

 


Zijn er nog steeds Maya's?

Vrouwen in het Maya Chortí dorp La Pintada
Zoals je al geleerd hebt, bestaan de Maya's nog steeds! Er wonen meer dan zes miljoen Maya's in Centraal Amerika, vooral in Guatemala en Mexico, maar ook in Belize, El Salvador en Honduras. De Maya's zijn nooit verdwenen. Een hele hoop oude Maya steden werden verlaten, maar dat betekend niet dat de Maya's ophielden met bestaan. Ze verhuisden alleen naar een andere plek. De Spaanse overwinnaars probeerden de Maya cultuur te laten verdwijnen, maar dit is ze nooit gelukt. Vele Maya's vluchten weg van de Spaanse overwinnaars terwijl anderen hun gewoonten veranderden op zo´n manier dat ze min of meer in harmonie met elkaar konden leven.
De Maya's van tegenwoordig zijn verdeeld in velen verschillende stammen. Elke stam heeft zijn eigen gewoonten en tradities en soms zelfs zijn eigen taal. In Guatemala worden er meer dan twintig Maya talen gesproken. Ook al is Spaans de officiële taal van Guatemala, sommige van de inheemse mensen spreken alleen hun Maya taal!
Een heleboel Maya's dragen traditionele kleding en behouden hun oude religieuze tradities of gebruiken natuurlijke medicijnen zoals ze dat al honderden jaren doen. Andere Maya's kleden zich modern en leven in appartementen in de steden. Maar dat maakt hen niet minder Maya!
Maya Chortí vrouw
 

 

 

 

 

 

 

Zijn er verschillen tussen de Maya's?

Een typisch Maya huis, zowel van nu als van vroeger
Elke verschillende groep van Maya mensen heeft zijn eigen gebruiken, tradities, kleding en taal. Maar als er zoveel verschillen zijn, hoe komt het dan dat ze allemaal Maya's zijn? Duizenden jaren geleden was een kleine groep mensen genaamd de Maya's. Ze geloofden allemaal in dezelfde goden, leefden op dezelfde manier, aten hetzelfde eten en planten hun gewassen op dezelfde manier. Natuurlijk spraken ze ook dezelfde taal.
Een kaart van de Maya wereld
Toen deze groep groter werd, gingen sommigen weg om op andere plekken te gaan wonen en daar nieuwe dorpen te beginnen. In het begin behielden ze eenzelfde manier van leven, maar beetje bij beetje begon dit te veranderen, niet in de minst moesten ze zich aanpassen aan hun nieuwe omgeving. Ze vonden nieuwe planten en dieren waarvoor ze nog geen naam hadden. Daarom verzonnen ze namen en zo begon de taal langzaam te veranderen. Ze bouwden ook hun huizen een beetje anders dan daarvoor, beter bestand tegen de nieuwe omgeving. Zo werd elk Maya dorp een beetje anders dan de anderen. Deze verschillen werden groter met de tijd, maar wat nooit veranderde is dat de mensen zichzelf nog steeds zien als Maya's. Vaak kunnen twee Maya's van verschillende groepen elkaar niet verstaan, want ze spreken verschillende talen, maar zij zijn beide nog steeds Maya!

 

 

 

 

 

 

 

De Maya's in Guatemala


Kindern uit Guatemala
Er is geen land zo kleurrijk als Guatemala. Er zijn zo ongeveer dertig verschillende groepen Maya's en velen van hen dragen traditionele kleding. Niet alleen de vrouwen, ook de mannen!
In geen enkel land vind je zoveel Maya indinanen van zoveel verschillende stammen. Velen van hen hebben hun tradities bewaard. Ze spreken nog steeds hun eigen taal en houden hun ceremonies. De vrouwen dragen huipils, geborduurd met bloemen, vogels en vlinders. Als je ooit een markt bezoekt in Guatemala, zie je dat het een feest van kleuren is!
Kaart van Guatemala

Kinderen uit Guatemala
De Maya's in de hooglanden en degenen die lrond het meer Atitlán wonen, zijn het beroemdst, maar er zijn veel meer Maya stammen zoals de Chortí die dichtbij de grens met Honduras wonen.

 

 

 

 

 

 

 

De Maya's in Mexico

Kaart van Mexico
Een meisje uit Chiapas
In Mexico vind je Maya's in het zuiden van het land. Het grootste deel leeft in Chiapas en Yucatan. De taal die het meest wordt gesproken is Yucatec. De vrouwen dragen huipiles en sandalen. De huizen in Yucatan zijn gemaakt van modder met een dak van stro, zoals de huizen in Copán, maar het grote verschil is dat ze ovaal gevormd zijn. Binnen de huizen zijn bundels lianen rondom het huis die het dak ondersteunen. Een ovale vorm is heel sterk en deze simpele Maya huizen houden zelfs stand tijdens orkanen, terwijl vele huizen van cementblokken in elkaar storten!

 

 

 

 

 

 

 

De Mayas in Belize

Belize is een klein land met maar 300.000 inwoners. In Honduras leven twintig keer zoveel mensen! Maar ondanks dat Belize zo klein is, is het een interessant land. Het is het enige land in Centraal Amerika waar de officiële taal Engels is, en niet Spaans. De bevolking is een interessante mengelmoes van verschillende mensen: er zijn blanke nakomelingen van de overwinnaars uit Spanje en Engeland. De Garifuna's en Creolen stammen af van de zwarte slaven die waren meegebracht uit Afrika en er zijn ook een hele hoop mensen die een beetje van alles zijn. Er zijn immigranten uit Azië en natuurlijk de Maya's. Zij vormen zo´n 10% van de populatie en ze leven vooral in het zuiden en oosten van Belize.
Traditionele kleding uit Belize
Een meisje uit Belize
Kaart van Belize
Maya vrouwen in Belize dragen kleurrijke jurken afgewerkt met kant,. Ze leven in houten huizen met palmbladeren als dak en de vloer bestaat uit aarde. En net als Maya's uit andere plaatsen, eten ze tortilla's bij elke maaltijd!


 

 

 

 

 

 

 

De Maya's in Honduras


Een Chortí jongen uit Copán
De Maya's in Honduras worden de Chortí (spreek uit: TsjortIE) genoemd. Er wonen zo´n 35.000 Chortí in de provincies Copán en Ocotepeque. De Maya's in Honduras leven niet traditioneel zoals vele andere stammen in Mexico en Guatemala. Ze spreken geen Chortí en dragen geen traditionele kleding. Met andere woorden, de Chortí hebben veel van hun cultuur verloren. Dat is jammer, maar gelukkig is er veel interesse om de Chortí cultuur te doen herleven. Kinderen in sommige Chortí gemeenten leren tegenwoordig de Chortí taal op school en velen willen meer weten over de geschiedenis van hun voorouders. De Chortí in Guatemala helpen degenen in Honduras om meer te leren over hun cultuur.

Een typisch huis in het dorpje La Laguna

De Maya Chortí zijn inheemse mensen van Honduras. Dat betekent dat ze hier leefden voordat Honduras werd ontdekt door de Spanjaarden. De Chortí zijn niet de enige inheemse mensen in Honduras: ook zijn er de Garifuna's, Lenca, Pec en Misquito volkeren.
Typisch Maya eten

 

 

 

 

 

 

 

Hoe leven de Maya's vandaag de dag?

Een zaaiende boer van tegenwoordig
Verbeeld je eens dat in het centrum van je stad loopt en ineens zie je een man gekleed in lendendoek met een hoofdtooi versierd met veren. Wat denk je dan? Dat hij een clown is, of misschien een acteur in een toneelstuk over de oude Maya cultuur? Dat moet haast wel, want in deze dagen kleden mensen zich niet meer zo! Maya cultuur is een hoop veranderd in de afgelopen duizend jaar, net als andere culturen die veranderd zijn. Het is vaak moeilijk om te zeggen wie is Maya en wie niet, want vele Maya's leven hetzelfde als mensen die geen Maya's zijn. Maar sommige Maya's behouden een traditionele manier van leven. Ze houden nog steeds religieuze ceremoniën om de god van de regen te eren, Chaak, en wanneer iemand uit het dorp ziek wordt, dan komt de traditionele heler. Je weet al dat velen van de Maya's in Mexico en Guatemala nog steeds hun traditionele kleding dragen en ze doen dit niet voor een speciale gelegenheid of voor de toeristen! Dit is hun gewone alledaagse kloffie! Vele Maya's kijken tegenwoordig tv, reizen met bussen en hebben mobieltjes. Ze hebben zich aangepast aan het moderne leven zonder volledig hun eigen cultuur te verliezen. Het is mogelijk om een modern leven te leiden en de eeuwenoude tradities te bewaren!
Een Maya boer van vroeger

 

 

 

 

 

 

 

Wist je dat...

Blauwe Morfo vlinder
Christopher Columbus Amerika bij ongeluk ontdekte? Hij zocht een kortere route naar India, niet wetende dat een heel continent deze weg blokkeerde! Toen hij eerst voet aan wal zette, wist hij niet dat hij een fout had gemaakt, maar dacht hij dat in India was aangekomen. Daarom noemde hij de inwoners "indianen". Tegenwoordig wordt de term "indiaan" als beledigend gezien en daarom is het beter om te spreken over de inheemse mensen, als je spreekt over de oorspronkelijke bewoners van een land.
Gedurende culturele festivals in Belize spelen mensen traditionele Maya muziek op de fluit, schelpen, trommels en marimba. De marimba is een instrument dat waarschijnlijk is geïntroduceerd door de zwarte slaven en is overgenomen door de Maya's.
Marimba
Huipil uit Guatemala
Het is traditie dat wanneer een Maya meisje drie jaar oud is ze leert weven. In Guatemala en Mexico zijn nog steeds een hoop dorpen waar de vrouwen fantastische stoffen weven. De legende gaat dat Ixchel, de maangodin de vrouwen leerde de mooie en heilige ontwerpen in de kleding te maken. De vrouwen borduren eigengemaakte ontwerpen die direct uit hun natuurlijke omgeving komen of uit de Maya mythologie.