Kinderen in Copán

De indiaanse Maya Chortí bevolking

Alberto wordt wakker

 

 

 


Copán Ruinas, een mooi dorp

Copán Ruinas
Copán Ruinas is een dorp in het bergachtige westen van Honduras, zo'n 10 km van de grens met Guatemala. De straten zijn van hobbelkeien en de meeste huizen zijn gebouwd in een typische koloniale stijl die nog over is gebleven uit de tijd dat de Spanjaarden de baas waren in het land: De huizen van één verdieping hebben dikke muren gebouwd met blokken van adobe (een soort baksteen van modder). Voor de ramen zit mooi gedraaid traliewerk. De witte gestucte muren, de rode dakpannen en de bijna altijd helderblauwe hemel geven het dorp een vrolijk aanzicht.

Er wonen 7.000 mensen in het dorp van wie bijna de helft kinderen zijn van onder de 12 jaar. In de hele gemeente wonen 30.000 mensen. De meeste mensen wonen dus in één van de 88 kleine dorpjes rondom Copán Ruinas. Sommige dorpjes zijn zo klein dat ze maar uit een paar huizen bestaan. Een aantal dorpen zijn makkelijk te bereiken omdat ze vlak aan de weg liggen. Andere plekken zijn juist moeilijk bereikbaar, zeker in de regentijd wanneer de rivieren uit hun oevers treden.
De groene stippen zijn kleine dorpjes waar de indiaanse Maya Chortí (spreek uit: Tsjor-tíe) bevolking woont. De rode stippen zijn dorpjes waar de latino bevolking woont, oftewel mensen met gemendg spaans en indiaans bloed. De hele gemeente is van het noorden naar het zuiden maar zo'n 60km lang. Maar omdat de wegen zo slecht zijn, ben je wel zo´n vier uur onderweg!

Kaart van de gemeente Copán Ruinas
 

 

 

 

 

 

 

 

Copán Ruinas is een arme gemeente

Kinderen die op een vuilnisbelt wonen in Copán
Copán Ruinas is een van de armste gemeentes van het land. Dat zou je niet zeggen als je rondloopt in Copán Ruinas, want dat is een heel mooi dorp. Er zijn veel restaurants, hotels en souvenirwinkels. Copán Ruinas heeft namelijk een heel groot voordeel over andere gemeentes in het land: het is een toeristische attractie! Niet zozeer het dorp zelf, maar de oude Maya ru´nes die net buiten het dorp liggen. Deze ru´nes worden jaarlijks door honderdduizenden toeristen van over de hele wereld bezocht.
Kinderen in Copán
Dus waarom is Copán Ruinas dan toch één van de armste gemeentes in het land? Tja, dat is een goede vraag. De laatse jaren gaat het een beetje beter, maar vroeger was het echt pure armoede. Om te begrijpen hoe dat zit moeten we een paar stappen terug gaan in de geschiedenis van Copán. Niet alleen Copán, trouwens, dit geldt voor heel veel landen in Latijns Amerika!

 

 

 

 

 

 

 

De Maya Chortí indianen

In Copán woont een grote groep indianen van de Maya Chortí stam. Je hebt waarschijnlijk wel eens van Maya indianen gehoord. De meesten wonen in Mexico en Guatemala, maar dus ook een aantal in Honduras. Deze mensen zijn zo'n beetje de allerarmsten in de hele gemeente. Dat komt omdat er jarenlang op hun neergekeken werd. Mensen vonden dat de Maya Chortí niks waard waren omdat het maar indianen waren. En natuurlijk werden ze ook flink uitgebuit door de landbezitters en moesten ze op hun koffieplantages werken voor bijna niks.
Meisjes uit het dorpje Carrizalón
Tegenwoording schamen de Maya Chortí zich er iet langer voor dat ze indianen zijn. Ze zijn er zelfs trots op. Beetje bij beetje zijn ze bezig om oude tradities en gewoontes weer op te pakken, die jaren lang verboden was door hun bazen, de grootgrondbezitters. Dus het gaat een beetje beter met de Maya Chortí, maar nog niet heel goed. Hun grootste probleem is dat ze geen land hebben. Dat is wel een beetje raar, als je nagaat dat het hun voorouders waren die de ruïnes hebben achtergelaten die nu juist zoveel geld in het laatje brengen.
Meisjes uit La Laguna
Dat vinden ze in de regering eigenlijk ook wel, en na lang actie voeren van de Maya Chortí krijgen ze dan eindelijk van de overheid wat stukjes land. Tevreden? Niet helemaal, want vaak zijn de stukken land die ze toegewezen krijgen volkomen nutteloos. Op papier ziet het er allemaal mooi uit (dat vind de president ook, die vol trots aan zijn buitelandse collegas verteld dat 'ie honderden hectares land heeft overhandigd), maar als jouw toegewezen stukje land niks anders is dan een stijl ravijn, wat moet je daar mee?
Jongens in ChoncóKinderen uit ChoncóEen huis in La Laguna

 

 

 

 

 

 

Tijd om naar school te gaan!

De school in  La Pintada
Naar school gaan is een recht van ieder kind. Ook in Honduras. Daarom heerst er ook leerpicht. Iedereen moet van de regering zes jaar naar de lagere school en drie jaar naar de middelbare school. Gebeurt dat ook? Nee. Helaas niet. In het dorp Copán Ruinas valt het allemaal nogal mee. Er zijn drie lagere scholen. De grootste school, de openbare school Juan Ramón Cueva, heeft zelfs zoveel leerlingen dat ze bij langen na niet allemaal tegelijk in het gebouw passen. Vandaar dat ze toerbeurten hebben ingesteld. De ene groep kinderen gaat van 7.00 uur 's ochtends tot 12 uur, en dan komt de volgende groep binnen die tot 5 uur 's middags les heeft. In iedere klas vindt je zo'n 40 kinderen. Veel materiaal is er niet. De regering zorgt voor het gebouw, de boeken en de tafels en stoelen. Alle andere dingen moeten door de leerlingen zelf aangeschaft worden, zelfs een bezem om het lokaal te vegen!
In de dorpjes rondom Copán Ruinas is de situatie veel slechter. Vaak is er maar één leraar voor zestig leerlingen, en dan ook nog verdeeld over groep 3 tot 8! Probeer je dan ook nog eens voor te stellen dat je met je 59 klasgenoten in een klein rotlokaaltje zit, zonder electriciteit en met z´n drieen aan één klein bureautje! Geen spelletjes, geen mooie pakken viltstiften, geen knutselhoek en al helemaal geen televisie of computers! Vaak hebben de kinderen niet eens een rugzakje of een schrift. En wat dacht je er van om vijf uur lang les te hebben met een rammelende maag omdat er voor de zoveelste keer niet genoeg eten in huis was om ontbijt te maken?
School in El Chilar

 

 

 

 

 

 

Favoriet eten in Copán

Het eten in Honduras is heel anders dan in Nederland. Wij eten ’'s ochtends een boterham met jam of kaas, tussen de middag nog eens hetzelfde en 's avonds een warme maaltijd met groente, vlees en aardappelen. Brood en aardappelen zijn voor ons de belangrijkste voedingsmiddelen die onze maag vullen. De rest is voor vitaminen en mineralen. Voor de Hondurezen is dat ma´s. Bij iedere maaltijd eten ze tortillas (tor-tíejaas), kleine pannekoekjes gemaakt van ma´smeel. Het ontbijt is meestal een paar tortillas met wat bruine bonene en soms een beetje roerei. De lunch is de belangrijkste maaltijd. Dan eten de Hondurezen rijst, bonen, bakbananen, ei of een stukje vlees. En 's avonds alweer die bonen, soms met een stukje droge, witte kaas en room.
Etende jonges uit El Triunfo
Typische voedingsmiddelen uit de regio
Avocado
De meeste mensen op het platteland eten bijna geen vlees want daar is geen geld voor. Kippen worden alleen geslacht voor een heel bijzondere gelegenheid. Sommige kinderen eten dagen achter elkaar niets anders dan wat tortillas met bonen. En natuurlijk dat wat ze zo van de bomen plukken: mango s, bananen, avocado s, mandarijnen, sinasappelen en grapefruits. Verder eten de Hondurezen graag watermeloen, pompoen, tomaten en paprika s.

 

 

 

 

 

 

 

En hier is: Alberto!


Reynaldo & AlbertoAlberto op school
Kinderen zijn kinderen. Overal ter wereld vind je kinderen die verstoppertje spelen, die touwtje springen of geen zin hebben om hun huiswerk te maken. Wat maakt kinderen in Honduras dan zo anders? Laten we het zo zeggen, het zijn niet de kinderen die anders zijn, maar de manier waarop ze leven.  

Kijk maar eens naar het leven van Jesús (Geezoes) Alberto. Hij is achtjaar oud en woont met zijn familie in een klein dorpje net buiten Copán Ruinas dat La Pintada heet. Het ligt boven op een berg en heeft een fantastisch uitzicht over de ruïnes van Copán. Het huis van Alberto is maar een hutje, gemaakt van houten palen waar modder tussen gesmeerd is. Het dak is van riet, wat een beetje vervelend is, want het lekt als het hard regent en bovendien vinden allerlei enge beesten, zoals spinnen en schorpioenen, het heerlijk om daar een nest te maken. Echte bedden staan er niet in dit huis. De vader van Alberto heeft twee bedden gemaakt met een frame van palen en daar tussen zijn bananenbladeren geweven. In het ene bed slapen zijn vader en moeder met de twee kleinste kinderen. In het andere bed slaapt Alberto met zijn jongere broertje, zijn oudere broer en zijn zusje.

Alberto helpt bloemen verkopenReynaldo & Alberto

 

 

 

 

 

 

 

Alberto wordt wakker

Als Alberto om half zes wakker wordt, is zijn moeder al en tijdje op. Ze is dan al naar de beek gelopen om water te halen en is bezig met het malen van de ma´s om tortillas te maken. Alberto trekt zijn enige broek en shirt aan en gaat naar buiten om een afgelegen plekje te zoeken om zijn behoefte te doen. Als hij terugkomt, vraagt zijn moeder of hij meer water wil gaan halen voor koffie. Alberto zucht, maar er zit niks anders op. "En was meteen je oren als je bij de beek bent!" roept zijn moeder hem na. Alberto pakt een plastic kruik op en daalt het steile pad af naar de beek. Eigenlijk vind hij dit klusje niet zo erg. Het is mooi hier, zo 's ochtends vroeg, denkt hij, als hij langzaamaan afdaalt in de nevel die boven de beek zweeft. De vogels fluiten er op los en een paar konijnen rennen verschrikt weg. Als Alberto bij het water aankomt, vult hij de kruik en wast zijn gezicht in de beek. Eigenlijk zou hij als zijn kleren uit moeten trekken en zich echt goed wassen, zoals zijn moeder hem zo vaakt zegt, maar het is best fris deze ochtend en Alberto heeft er niet zo'n zin in. Dus spettert hij hier en daar wat water, maakt zijn haar nat en treuzelt op de weg naar boven zodat zijn moeder denkt dat hij zichzelf een gote beurt heeft gegeven.
Alberto
Alberto's huis

Alberto's moeder heeft het vuur in de hoek van de hut al aangestoken en giet het water uit de kruik in een grote pan die over het vuur hangt. Er gaat wat koffie in, wat suiker en dan begint ze tussen haar handen balletjes deeg te kneden tot tortillas, alsof ze handje-klap aan het spelen is. De tortillas die klaar zijn, legt ze op een rooster boven het vuur. Ze draait ze net zolang om en om tot ze gaar zijn. Dan is ook de koffie klaar. Alberto zoekt een bord, krijgft twee tortilla's met bonen en een stomende kop koffie. Lekker!
Dan is het tijd om naar school te gaan. Alberto zoekt zijn enige schrift en afgekloven potlood bij elkaar. Hij maakt zich zorgen, want het schrift is bijna vol en geld voor een nieuw schrift is er niet. Hij hoeft het niet eens te vragen, want gisteren, toen hij op zijn kop kreeg van de leraar omdat hij zonder schoenen naar school kwam, vroeg hij om een nieuw paar, want de oude waren twee maten te klein en al helemaal afgelopen. “"Misschien aan het eind van de maand", zei zijn moeder, "als je vader werk vindt, tenminste". Zucht. Nou ja. Gelukkig kan Alberto zonder schoenen net zo goed voetballen als met, en hij is van plan zijn makkers eens flink in te maken vandaag!

 

 

 

 

 

 

 

Ontwikkelingshulp

Een fotoworkshops

Omdat arme landen het behoorlijk moeilijk hebben, worden ze vaak geholpen door rijkere landen. Dit heet ontwikkelingshulp en het gaat er om, zoals het woord al zegt, dat het land zich ontwikkelt. Zo kun je in een land waar honger heerst wel duizenden mensen te eten geven, maar als het eten op is, begint het probleem weer van voor af aan. Het gaat er om dat de oorzaak van het probleem wordt aangepakt en dat de mensen uiteindelijk zichzelf kunnen redden. In plaats van iemand een vis te geven voor het avondeten, is het beter iemand te leren vissen. Dan heeft hij iedere avond te eten!!
Er wordt in de ontwikkelingshulp veel andacht besteed aan de gezondheidszorg. Er komen vaak dokters uit rijke landen om de arme mensen in Honduras te helpen. Maar het is eigenlijk nog veel beter als die westerse artsen helpen met het opleiden van dokters uit Honduras. Dan kunnen die dokters hun eigen landgenoten helpen en zijn ze niet zo afhankelijk van buitenlandse hulp. Zo´n manier van helpen heeft op lange termijn veel meer invloed, oftewel, het is een duurzaam project. Als er een natuurramp gebeurt in een land als Honduras is het natuurlijk belangrijk dat er onmiddelijk eten en medicijnen komen. Maar uiteindelijk geeft duurzame ontwikkelingshulp meer resultaat
.

Londin geeft les over de Maya's
De organisatie Arte Acción, oftewel "kunst in actie", doet aan een hele bijzondere vorm van ontwikkelingshulp. Arte Acción organiseert allerlei leuke activiteiten voor kinderen, zoals schilderlessen, fotografieworkshops, theatervoorstellingen en videoproducties, gemaakt voor en door kinderen. Het is waar, een tekenles vult de maag niet en van een middagje acrobatiek raak je heus niet van je parasieten af, maar je wordt er wel vrolijk van! Veel kinderen in Honduras moeten hard werken thuis. Ze helpen voor jongere broertjes en zusjes te zorgen, zoeken brandhout, verkopen tortillas op straat of werken op het land. Maar bij Arte Acción kunnen ze weer een paar uurtjes kind zijn en lekker genieten van echte kinderdingen
Veel kinderen in Honduras hebben geen hoge pet van zichzelf op. Ze zijn arm, ze hebben nauwelijks kleren om het lijf en vaak hebben ze de grootste moeite met lezen en schrijven. Maar in de kunst maakt dat allemaal niet uit! Iedereen kan lekker met krijtjes aan de slag! Daar hoef je niet rijk voor te zijn! En dus helpt de kunst om deze kinderen een beetje meer zelfvertrouwen en eigenwaarde te geven.
Door lekker te schilderen of met een fotocamera bezig te zijn, leren de kinderen de wereld op een andere manier te bekijken. Als je je fantasie gebruikt, kun je van alles bereiken! Door de kunst wordt je inbeeldingsvermogen groter, en dat heb je nodig om over bijvoorbeeld de toekomst te dromen. En dat is belangrijk, want zonder dromen is er geen hoop voor de toekomst!
Onze acrobaten!